Γιάννης Στουρνάρας: O κεντρικός τραπεζίτης που δηλώνει θαυμαστής του “σκανδιναβικού μοντέλου”

Έχει εξομολογηθεί τον έρωτα του, αλλά οι συνεχείς έκτακτες συνθήκες της ελληνικής οικονομίας δεν τον αφήνουν να διαχειρισθεί και να ζήσει αυτόν τον έρωτα όπως ακριβώς τον έχει φανταστεί.

Ο λόγος για τον Γιάννη Στουρνάρα, του οποίου οσονούπω θα ανακοινωθεί η νέα θητεία στην προεδρία της Τραπέζης της Ελλάδος, αφού ήδη η κυβέρνηση Μητσοτάκη πρότεινε τη διατήρηση του στο σπουδαίο αξίωμα.

“Είμαι εραστής του σκανδιναβικού μοντέλου” έχει πει ο Γιάννης Στουρνάρας σε ανύποπτο χρόνο, θέλουμε ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος που θα διασφαλίζει ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα θα είναι αμείλικτος επόπτης και ελεγκτής, αλλά δεν θα είναι επιχειρηματίας. Το κράτος θα χαράσσει στρατηγική και θα εντάσσει τις αγορές στις δικές του μακροχρόνιες επιδιώξεις. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο χρειάζεται σοβαρότητα ικανούς υπουργούς μορφωμένους ανθρώπους.”

Αθροιστικά με 54 λέξεις ο διοικητής της ΤτΕ περιγράφει την πεμπτουσία της πολιτικο-οικονομικο-κοινωνικής φιλοσοφίας του.

Θα πουν οι άσπονδοι φίλοι του ότι τέτοιον Στουρνάρα δεν ζήσαμε την τελευταία τουλάχιστον δεκαετία, είτε όταν κατείχε το χαρτοφυλάκιο του υπουργού Οικονομικών στην κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου, είτε ως διοικητής της ΤτΕ.

Σωστά μόνο που στους “ανώμαλους” μνημονιακούς καιρούς ουδείς ήταν ο… εαυτός του. Ούτε ο κοινωνιστής Σαμαράς, ούτε ο σοσιαλδημοκράτης Βενιζέλος ούτε ο αριστερός Τσίπρας. Ο μνημονιακός λαβύρινθος υποχρέωσε τους πάντες να χάσουν τον μπούσουλά τους.
Εν τέλει το απόσταγμα αυτής της ιστορίας αφήνει τη γλυκόπικρη γεύση της αποφυγής των χειρίστων για τη χώρα. Γνωρίσαμε ασφαλώς τα χειρότερα αλλά τουλάχιστον δεν ναυαγήσαμε. Σε αυτήν δε τη μακρά περιπέτεια ο Γιάννης Στουρνάρας έδρασε σαν “αλεξικέραυνο” σε πολλές περιπτώσεις, όταν η χώρα μας ακροβατούσε ανάμεσα στο ευρώ και στο Grexit, αξιοποιώντας το σύνολο των υψηλών επαφών του με τους κορυφαίους αξιωματούχους του οικονομικού διευθυντηρίου της Ευρώπης.
Υπάρχουν οι αμφισβητίες και οι πολέμιοι του Γιάννη Στουρνάρα, που ισχυρίζονται ότι λειτούργησε ανισοβαρώς υπερασπιζόμενος σκανδαλωδώς τον τραπεζικό τομέα, λένε δε ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο διευκόλυνε την εξάπλωση της φτωχοποίησης σε πλατύ στρώμα της ελληνικής κοινωνίας.
Θα είχαν δίκιο, αν είχαμε τα περιθώρια και τη δύναμη να αντιταχθούμε στις προσταγές του Βερολίνου και των Βρυξελλών. Αν κάτι τέτοιο ήταν εφικτό τότε γιατί κανείς πρωθυπουργός, από το 2010 και μέχρι να ανέλθει στην εξουσία ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δεν υπέδειξε στον Γιάννη Στουρνάρα τον “άλλον δρόμο” που δεν θα ήταν τόσο επώδυνος όσο τα συντριπτικά κατάγματα που προκάλεσαν στο λαό οι μνημονιακές μυλόπετρες;

Πρόβλεψε αλλά δεν εισακούστηκε

Κι ύστερα ο Γιάννης Στουρνάρας ήταν πολύ έγκαιρα εντάξει με τον τόπο και τον εαυτό του. Από το 2007 είχε καταθέσει τη βαρύνουσα άποψή του σε έκθεσή του με τίτλο “Η Ελληνική Οικονομία σε αναζήτηση στρατηγικής”. Ζητούσε περικοπές στον δημόσιο τομέα εξυγίανση των ΔΕΚΟ και παρεμβάσεις για τον περιορισμό της σπατάλης.

Προειδοποίησε δηλαδή έγκαιρα αλλά δεν εισακούσθηκε οπότε δεν υπάρχει ανάθεμα να τον βαραίνει για τον εκτροχιασμό της ελληνικής οικονομίας στα χρόνια που ακολούθησαν.

Πάντως αν κάτι πιστώνεται στον Γιάννη Στουρνάρα είναι η διαχρονική ανθεκτικότητά του απέναντι στα συγκρουόμενα ρεύματα της εξουσίας. Η εξέλιξη της μακροβιότητας του διοικητή της ΤτΕ στα ανώτατα στρώματα του εγχώριου συστήματος εξουσίας δίδεται από τον πρώην πρόεδρο της Εθνικής Τράπεζας και πρώην υπουργό Οικονομικών Βασίλη Ράπανο: ” Ο Γιάννης δεν είναι παιδί του κομματικού σωλήνα ή του πολιτικού συστήματος ούτε προέρχεται από παρέες του κολεγίου. Δεν είχε κανάλια για ν ανέβει γι αυτό η εξέλιξη του έχει τόση σημασία γιατί απαιτούσε δέκα φορές μεγαλύτερη προσπάθεια.”

Είναι εύστοχη η επισήμανση του πολύπειρου Βασίλη Ράπανου. Δεν προέρχεται ο Γιάννης Στουρνάρας από “τζάκι”. Η καταγωγή της οικογενείας του είναι από τη Γλύφα Φθιώτιδας και ο πατέρας του Θανάσης Στουρνάρας ήταν γραμματέας του ΕΑΜ Φθιώτιδας και Ευβοίας.  Παρ’ ότι κυνηγήθηκε κατάφερε να ζήσει αξιοπρεπώς την οικογένειά του.

Ο Γιάννης βαθιά επηρεασμένος από τις τραυματικές εμπειρίες του πατέρα του στοιχημάτισε με τον εαυτό του να είναι πρώτος σε όλα. Κυρίως πρώτος στα γράμματα. Έτσι λοιπόν μετά τις εγκύκλιες σπουδές του ήλθαν οι Οικονομικές Επιστήμες στη Νομική Αθηνών, τα δεκάρια στα μαθήματα και η υποτροφία της Αγροτικής Τράπεζας διά χειρός του τότε διοικητή της Αδαμάντιου Πεπελάση στην Οξφόρδη. Και τι τραγική ειρωνεία. Το 2012 ως υπουργός Οικονομικών πια, με δική του υπογραφή, τερματίστηκε η αυτόνομη πορεία της ΑΤΕ καθώς υπήχθη στην Τράπεζα Πειραιώς.

Η δύσκολη εξίσωση 
Από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 ο ταλαντούχος οικονομολόγος απέδιδε σπουδαία σημασία στην επικοινωνία και στη σφυρηλάτηση στέρεων διαπροσωπικών σχέσεων, παρακάμπτοντας κομματικές παγίδες και νάρκες. Οι υψηλές διασυνδέσεις του είναι αναρίθμητες ενώ στο εγχώριο σύστημα παροιμιώδεις οι ευέλικτες σχέσεις του. Όπλο του; Μα φυσικά η άρτια κατάρτισή του στο αντικείμενο του.
Ουδείς αναντικατάστατος, σε τούτο τον μάταιο κόσμο, ο Γιάννης Στουρνάρας όμως έχει πάνω του τη στάμπα του υπεραπαραίτητου. Σχεδόν άπαντες στη μακρά καριέρα του από το πολιτικο-οικονομικό σύστημα της χώρας τον εμπιστεύτηκαν.  Ο Σημίτης, ο Σαμαράς τώρα ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ακόμη ο Γιάννος Παπαντωνίου, ο Ευάγγελος Βενιζέλος, οι πρώην διοικητές της ΤτΕ κι άλλοι πολλοί, ων ουκ έστι αριθμός. Ακόμη και ο Γιώργος Παπανδρέου με τον οποίο είχε διαφωνήσει το 2009, γιατί ο Γιάννης Στουρνάρας ωρυόταν πως λεφτά δεν υπάρχουν, τον φώναξε δύο χρόνια αργότερα να αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών όμως εκείνος αρνήθηκε…
Τώρα βέβαια είναι τιμή του Γιάννη Στουρνάρα που ακόμη ένας πρωθυπουργός αναζητά τη συμβολή του στην ανόρθωση της ελληνικής οικονομίας μετά την απρόσμενη “βύθιση” της εξαιτίας του κορονοϊού. Θα έλεγε κανείς αν ήθελε να προσδιορίσει επιγραμματικά την πορεία του κεντρικού τραπεζίτη ότι είναι ο εξαιρετικός και “βιονικός” καπετάνιος του τραπεζικού συστήματος αλλά και άτυχος γιατί οι φουρτούνες την τελευταία δεκαετία είναι αλλεπάλληλες. Έχει όμως έξι χρόνια μπροστά του για να προσαρμόσει το “σκανδιναβικό μοντέλο” στα δεδομένα της Ελλάδος και να πάψει να ισορροπεί  ανάμεσα στα “φουρτουνιασμένα κύματα” και τον ίλιγγο…
Πηγη: ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ – Γιώργος Αναστασόπουλος